Styczniki

Instalacje elektryczne potrzebują urządzeń bezpiecznie przełączających wysokie obciążenia prądowe. Styczniki są wzmocnionym rodzajem przekaźników, których konstrukcja umożliwia wielokrotne załączanie silników, grzałek czy transformatorów. Styczniki instalacyjne mają masywne styki odporne na intensywną eksploatację, przewodzące prądy od kilkunastu do kilkudziesięciu amperów. Dzięki wzmocnionej budowie mogą przełączać obwody nawet setki tysięcy razy bez utraty parametrów. Wytrzymałość mechaniczna i elektryczna sprawia, że styczniki znajdują zastosowanie wszędzie tam, gdzie wymagana jest intensywna praca pod dużym obciążeniem.

Budowa i zasada działania stycznika

Stycznik modułowy składa się z kilku podstawowych elementów. Cewka stycznika po podaniu napięcia sterującego wytwarza pole magnetyczne przyciągające zworę. Ruch zwory zamyka styki robocze, przez które przepływa prąd zasilający odbiornik. Po zaniku napięcia sprężyna rozwiera styki, przerywając obwód.

Styki są wykonane ze stopów srebra odpornych na łuk elektryczny. Styczniki do silników posiadają dodatkowo styki pomocnicze do budowy układów samopodtrzymania i sygnalizacji. Producenci Finder oraz Relpol oferują modele z konfiguracjami od 2P (DPST) po 4P z kombinacjami zwiernych i rozwiernych. Montaż na szynie DIN zajmuje od dwóch do czterech modułów. Modele ze wskaźnikami i LED umożliwiają diagnostykę bez pomiarów.

Zastosowania w instalacjach elektrycznych

Stycznik 3-fazowy służy do sterowania silnikami asynchronicznymi. Trzy styki robocze załączają jednocześnie wszystkie fazy zasilania. Przy wyborze stycznika do silnika uwzględniamy moc oraz prąd rozruchowy.

W automatyce budynkowej styczniki kontrolują oświetlenie, ogrzewanie i wentylację. Umożliwiają centralne zarządzanie obciążeniami przez zestawy ewaluacyjne czy czujniki. Galwaniczne oddzielenie chroni elektronikę sterowników.

Układy sterowania wykorzystują kaskadowe połączenia – styki pomocnicze jednego urządzenia sterują cewką kolejnego, tworząc sekwencje rozruchowe. Relpol oferuje modele z napięciami 24VDC i 230VAC, ułatwiając integrację z systemami automatyki. Styczniki znajdują zastosowanie w instalacjach fotowoltaicznych, układach awaryjnego zasilania oraz sterowaniu pompami, sprężarkami i maszynami produkcyjnymi.

FAQ

Jaka jest różnica między stycznikiem a przekaźnikiem?

Stycznik to wzmocniony przekaźnik do przełączania wysokich prądów. Posiada masywne styki ze stopów odpornych na łuk elektryczny, przełączające obciążenia od kilku do kilkudziesięciu amperów. Przekaźniki mają delikatniejsze styki obsługujące 1–10A. Styczniki charakteryzują się większymi wymiarami, wyższą trwałością mechaniczną oraz odpornością na przeciążenia. Dodatkowo mają układ gasidła łuku, chroniący styki podczas wyłączania obciążeń indukcyjnych.

Jak dobrać napięcie cewki stycznika?

Napięcie cewki musi odpowiadać napięciu układu sterowania. W instalacjach budynkowych używa się cewek 230VAC zasilanych przez przełączniki czasowe lub termostaty. Cewki DC zapewniają stabilniejszą pracę przy wahaniach napięcia. Niektóre modele mają też uniwersalne cewki AC/DC działające w szerokim zakresie napięć.